वीरगन्ज–
भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीका कारण घरबार गुमाएका तथा राहतको प्रतीक्षामा रहेका पीडितसम्म राहत सामग्री पुर्याउन चिनियाँ ड्रोन महत्वपूर्ण साधन बनेको छ। लगातार भइरहेको वर्षा, सडक तथा पुलमा पुगेको क्षति र भौगोलिक विकटताका कारण प्रभावित क्षेत्रमा हेलिकप्टरबाट समेत सहज रूपमा पुग्न कठिन भइरहेका बेला १०० किलोग्रामसम्म भार बोक्न सक्ने ड्रोन राहत वितरणका लागि प्रभावकारी विकल्पका रूपमा प्रयोगमा ल्याइएको हो।
चीन सरकारले नेपालका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खाद्यान्न तथा अन्य अत्यावश्यक राहत सामग्री ढुवानीका लागि चारवटा ड्रोन उपलब्ध गराएको छ। तीमध्ये एउटा ड्रोनको त्रिशूली क्षेत्रमा परीक्षण तथा प्रयोग सुरु गरिएको छ।
विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तनमन्त्री महावीर पुनका अनुसार उक्त ड्रोनको अधिकतम भारवहन क्षमता १०० किलोग्राम छ। एकपटकको उडानमा भने करिब ७५ देखि ८० किलोग्रामसम्म राहत सामग्री बोक्न सक्ने गरी यसको प्रयोग भइरहेको छ।
बाढीले सडकमार्ग अवरुद्ध बनाएका तथा पहिरोका कारण स्थलमार्गबाट पुग्न नसकिने बस्तीमा राहत पुर्याउनु अहिले प्रमुख चुनौती बनेको छ। त्यसमाथि निरन्तर वर्षा भइरहेका कारण हेलिकप्टर उडानसमेत जोखिमपूर्ण र सीमित बन्दै गएको अवस्थामा ड्रोनबाट राहत सामग्री पठाउन सकिने भएपछि प्रभावित नागरिकका लागि तत्काल राहतको पहुँच विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेषगरी सडक सञ्जालबाट अलग भएका, पहिरोले घेरिएका तथा हेलिकप्टर अवतरण गर्न नसकिने स्थानमा ड्रोनमार्फत खाद्यान्न, औषधि तथा अन्य अत्यावश्यक सामग्री पुर्याउन सकिनेछ। यसले बाढीका कारण घरबार गुमाएर खुला आकाशमुनि वा अस्थायी आश्रयमा बस्न बाध्य पीडितलाई राहत उपलब्ध गराउने अभियानमा थप गति दिने अपेक्षा गरिएको छ।
बाढीपछि उद्धार र राहत वितरणमा सबैभन्दा ठूलो समस्या नै प्रभावित स्थानसम्म सहज पहुँचको बनेको छ। यस्तो अवस्थामा चिनियाँ ड्रोनले छोटो समयमा दुर्गम क्षेत्रमा राहत सामग्री पुर्याउन सक्ने भएकाले विपद् व्यवस्थापनमा प्रविधिको प्रयोगको नयाँ सम्भावनासमेत देखाएको छ।
चारवटा ड्रोनलाई रसुवालगायत बाढीबाट बढी प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार परिचालन गर्ने तयारी गरिएको छ। सडक र हवाई पहुँच दुवै प्रभावित भएका स्थानमा ड्रोनको प्रयोग बढाउन सके तत्काल राहत आवश्यक भएका नागरिकसम्म मानवीय सहायता पुर्याउन सहज हुने देखिएको छ।
तस्बिर : नेपाल फोटो लाइब्रेरी
