काठमाडौं –
जनमत पार्टी र नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (नाउपा) बीचको एकता प्रक्रिया संरक्षक रेशम चौधरीको पक्राउ र अन्य आन्तरिक असहमतिका कारण अन्योलमा परेको छ। चौधरीलाई वैशाख १७ गते सर्वोच्च अदालतमा पेशी रहेकै बेला फर्जी पक्राउ गरिएको घटनाले एकता प्रक्रिया तत्कालका लागि रोकिएको छ।
चौधरीको पक्राउ र रिहाइ
नाउपाका संरक्षक तथा सांसद रेशम चौधरीलाई प्रहरीले सर्वोच्च अदालतको शाखा अधिकृत महिमानसिंह विष्टले लेखेको अनधिकृत पत्रको आधारमा पक्राउ गरेको थियो। तर, सर्वोच्चले उक्त पत्र अमान्य ठहर गर्दै अर्को पत्र जारी गरेपछि चौधरी साढे पाँच घण्टापछि रिहा भए। यो घटनाले एकता प्रक्रियालाई ठूलो धक्का पुगेको छ। जनमतका उपाध्यक्ष अब्दुल खानले चौधरीको पक्राउलाई राज्यस्तरको षड्यन्त्र वा व्यक्तिगत तजबिजको परिणाम भएको हुन सक्ने भन्दै छानबिनको माग गरेका छन्।
एकतामा असहमति र पदीय विवाद
दुई पार्टीबीच एकीकृत दलको नेतृत्व र पदीय जिम्मेवारीमा सहमति हुन नसक्दा एकता प्रक्रिया थप जटिल बनेको छ। प्रारम्भिक सहमति अनुसार एकीकृत दलमा रेशम चौधरी संरक्षक, डा. सीके राउत कार्यकारी अध्यक्ष र रञ्जिता श्रेष्ठ सहअध्यक्ष हुने करिब टुङ्गो लागेको थियो। साथै, राउतले चितवन पूर्व र चौधरीले चितवन पश्चिमको संगठन हेर्ने सहमति भएको थियो।
तर, अन्य शीर्ष नेताहरूको पदीय जिम्मेवारी र संसदीय भूमिकामा सहमति नहुँदा एकता प्रक्रिया अवरुद्ध भएको छ। जनमतले राउतलाई संसदीय दलको नेता बनाउनुपर्ने अडान राखे पनि नाउपाले प्रक्रियागत रूपमा टुङ्गो लगाउनुपर्ने बताएको छ। नाउपाका महासचिव ठाकुर सिंह थारुले प्याकेजमै सहमति भएपछि मात्र एकता अघि बढ्ने स्पष्ट पारे।
आन्तरिक अन्तरकलह र बाह्य चुनौती
जनमत पार्टीभित्र अध्यक्ष राउतले अनुशासन भङ्गको आरोपमा केही नेतालाई कारबाही गर्दै निष्कासन गरेका छन्, जसले एकता प्रक्रियालाई थप जटिल बनाएको छ। नाउपाले भने चौधरीको पक्राउलाई राज्यस्तरको षड्यन्त्रको रूपमा लिएको छ। यी घटनाले दुवै पार्टीका कार्यकर्ता र नेताहरूमा एकता प्रक्रियाप्रति आशंका बढेको छ। केही नेताले एकतालाई ‘हतारको भद्रगोल’ को संज्ञा दिएका छन्।
एकीकृत दलको प्रस्तावित संरचना
दुई पार्टीबीच एकीकृत दलको नाम ‘नागरिक जनमत पार्टी’ र चुनाव चिह्न ‘ढकिया’ राख्ने सहमति भएको छ। संघीय संसदमा जनमतका ६ र नाउपाका ४ सांसद छन्, भने प्रदेशमा जनमतका १६ र नाउपाका १२ सांसद छन्। संगठनात्मक संरचनालाई भूगोलको आधारमा बाँडफाँट गर्ने योजना भए पनि सबै नेताहरूको जिम्मेवारी टुङ्गो नलाग्दा एकता प्रक्रिया अनिश्चित बनेको छ।
आगामी कदम
हाल जनमत अध्यक्ष राउत बुटवलमा, नाउपा संरक्षक चौधरी कैलालीमा र अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठ उपचाररत छन्। दुवै पार्टीका शीर्ष नेतृत्व र कार्यदल सदस्यहरूबीच अनौपचारिक छलफल भइरहेको जनमत उपाध्यक्ष खानले बताए। तर, औपचारिक छलफल र सहमति बिना एकताको नयाँ मिति र स्थान तय हुन सकेको छैन।
नेता तथा कार्यकर्ताहरूले एकताका लागि पदीय जिम्मेवारी, संसदीय भूमिका, सचिवालय, केन्द्रीय समिति र कार्यसम्पादन समितिको आकारमा स्पष्ट सहमति हुनुपर्ने माग राखेका छन्। यो अवस्थाले जनमत र नाउपाबीचको एकता प्रक्रिया थप समय लम्बिने देखिएको छ।
