नयाँदिल्ली –
भारतका मुख्य निर्वाचन आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमारविरुद्ध आज देशका विभिन्न शहरमा प्रदर्शन गर्ने घोषणा गरिएको छ। निर्वाचन आयोगको कार्यशैली र मतदाता सूचीको विशेष गहन पुनरावलोकन (SIR) प्रक्रियालाई लिएर राजनीतिक दल, विद्यार्थी संगठन तथा नागरिक अभियन्ताहरूले आन्दोलनको घोषणा गरेका हुन्।
सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शनको घोषणा राजधानी नयाँदिल्लीस्थित जन्तरमन्तरमा गरिएको छ। अखिल भारतीय विद्यार्थी संघ (AISA), राष्ट्रिय जनता दल (RJD) का राज्यसभा सदस्य मनोज झा तथा वरिष्ठ अधिवक्ता प्रशान्त भूषणलगायतको पहलमा आज बिहान ११ बजे प्रदर्शन गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको थियो।
आयोजकहरूले ज्ञानेश कुमारलाई पदबाट हटाउनुपर्ने तथा निर्वाचन आयोगको कामकारबाही र SIR प्रक्रियामा जवाफदेहिता कायम गर्नुपर्ने माग अघि सारेका छन्। उनीहरूले SIR का कारण मतदाताको मतदान अधिकार प्रभावित हुनसक्ने भन्दै प्रश्न उठाएका छन्।
तर दिल्ली प्रहरीले जन्तरमन्तरमा हुने उक्त प्रदर्शनका लागि अनुमति दिएको छैन। ठूलो संख्यामा प्रदर्शनकारी आउनसक्ने भन्दै नयाँदिल्ली क्षेत्रमा सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ। प्रहरी स्रोतका अनुसार करिब ३ हजारदेखि ४ हजार मानिस सहभागी हुनसक्ने अनुमान गरिएको थियो।
दिल्ली प्रहरीले जन्तरमन्तर आसपासका सडकमा अवरोध तथा आवागमन व्यवस्थापनका उपायसमेत अपनाएको छ। प्रदर्शनको सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै लुटियन्स दिल्ली क्षेत्रमा थप सुरक्षा परिचालन गरिएको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।
मुम्बईमा ‘जेल भरो आन्दोलन’
यसैबीच कक्रोच जनता पार्टी (CJP) ले मुम्बईको शिवाजी पार्कबाट आज साँझ ४ बजे ‘जेल भरो आन्दोलन’ सुरु गर्ने घोषणा गरेको छ।
CJP का संस्थापक अभिजीत दिपकेले ज्ञानेश कुमारको राजीनामा माग गर्दै आन्दोलनलाई देशका अन्य शहरमा विस्तार गर्ने बताएका छन्। शिवाजी पार्कको गेट नम्बर ६ नजिकबाट आन्दोलन सुरु गर्ने घोषणा गरिएको भए पनि मुम्बई प्रहरीले उक्त प्रदर्शनका लागि अनुमति दिएको छैन।
CJP ले तीन प्रमुख माग अघि सारेको छ। पहिलो, ज्ञानेश कुमारको राजीनामा; दोस्रो, सन् २०२५ मा तयार गरिएको मतदाता सूचीलाई आधार बनाएर निर्वाचन गरिनुपर्ने; र तेस्रो, आगामी निर्वाचन आयुक्त नियुक्तिको प्रक्रिया पारदर्शी र स्वतन्त्र बनाउनुपर्ने।
CJP ले आन्दोलनलाई गोवा, बेङ्गलुरु, कोलकाता तथा अन्य शहरमा विस्तार गर्ने घोषणा गरेको छ। आन्दोलन अन्ततः नयाँदिल्लीको जन्तरमन्तरसम्म पुर्याउने उसको योजना छ।
कांग्रेस नेतृत्वको INDIA गठबन्धन पनि सडकमा
ज्ञानेश कुमार र निर्वाचन आयोगसँग सम्बन्धित विवादमा कांग्रेस नेतृत्वको INDIA गठबन्धनले पनि अक्टोबर २ देखि ८ सम्म देशव्यापी ‘सेभ डेमोक्रेसी’ अभियान सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेको छ।
गठबन्धनले अक्टोबर २ देखि ८ सम्म जिल्ला तहमा प्रदर्शन तथा मार्च गर्ने, अक्टोबर ६ मा विपक्षी सांसदहरू निर्वाचन आयोगको कार्यालयतर्फ मार्च गर्ने र त्यसपछि राष्ट्रपतिसँग भेटेर आफ्ना सरोकार राख्ने कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ।
कांग्रेसले मतदाता सूचीको SIR प्रक्रिया, निर्वाचन आयोगको कार्यशैली र निर्वाचन प्रक्रियाको पारदर्शितासम्बन्धी प्रश्न उठाउँदै आन्दोलन अघि बढाएको हो। विपक्षी दलहरूले निर्वाचन आयोगमाथि थप जवाफदेहिता आवश्यक रहेको दाबी गरेका छन्।
विवादको केन्द्रमा SIR
भारतमा पछिल्लो समय निर्वाचन आयोगले अघि बढाएको मतदाता सूचीको विशेष गहन पुनरावलोकन (SIR) मतदाता सूचीको विषयलाई लिएर सत्तापक्ष र विपक्षबीच विवाद चर्किएको छ।
विपक्षी दल तथा आन्दोलनकारीहरूको आरोपमा SIR प्रक्रियाका कारण वास्तविक मतदाताको नाम मतदाता सूचीबाट हट्ने जोखिम छ। उनीहरूले यस विषयमा निर्वाचन आयोगसँग स्पष्टता र पारदर्शिता माग गरेका छन्।
निर्वाचन आयोगले भने आफ्नो प्रक्रिया कानुनअनुसार अघि बढिरहेको बताउँदै आएको छ। त्यसैले SIR सम्बन्धी विपक्षी दल तथा अभियन्ताका आरोपलाई उनीहरूको दाबीका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।
यसरी गान्धी जयन्तीकै दिन भारतमा मुख्य निर्वाचन आयुक्तविरुद्ध दिल्लीको जन्तरमन्तरदेखि मुम्बईको शिवाजी पार्कसम्म प्रदर्शनको तयारी भएपछि निर्वाचन आयोगसम्बन्धी विवाद थप सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा आएको छ।मुख्य स्रोत: The Indian Express
