वीरगञ्ज –
मध्यपूर्वमा चर्किएको अमेरिका–इरान युद्धको प्रभाव अब नेपालसम्म देखिन थालेको छ। प्रत्यक्ष रूपमा युद्धमा संलग्न नरहे पनि नेपालजस्तो आयातमा निर्भर मुलुकमा यसको आर्थिक र सामाजिक असर गहिरिने संकेत देखिएका छन्।
विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिने हर्मुज जलडमरू क्षेत्रमा बढ्दो तनावले पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति अनिश्चित बनेको छ। यही मार्गबाट विश्वको ठूलो परिमाणमा तेल आपूर्ति हुने भएकाले कुनै अवरोध आएमा नेपालमा पेट्रोल, डिजेल र खाना पकाउने ग्यासको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्ने र अभावसमेत हुन सक्ने जोखिम देखिएको छ।
इन्धनको मूल्यवृद्धिले ढुवानी खर्च बढाउँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर दैनिक उपभोग्य वस्तुमा पर्नेछ। खाद्यान्न, तरकारीदेखि निर्माण सामग्रीसम्मको मूल्य बढ्ने सम्भावनाले महँगी झन् चर्किने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
त्यसैगरी, मध्यपूर्वमा कार्यरत लाखौं नेपाली श्रमिक पनि जोखिममा पर्न सक्ने अवस्था देखिएको छ। युद्ध लम्बिँदै गएमा रोजगारी गुम्ने, स्वदेश फर्कनुपर्ने र रेमिट्यान्समा गिरावट आउने खतरा रहेको छ, जसले नेपालको अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।
पर्यटन क्षेत्र पनि यसबाट अछुतो रहने छैन। अन्तर्राष्ट्रिय अस्थिरताका कारण विश्वभर यात्रा घट्ने भएकाले नेपालमा पर्यटक आगमनमा कमी आउने र होटल तथा पर्यटन व्यवसाय प्रभावित हुने देखिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यदि कूटनीतिक पहल सफल भएमा युद्ध चाँडै साम्य हुन सक्छ र यसको प्रभाव सीमित रहन सक्छ। तर, युद्ध अझै चर्किँदै गएमा इन्धन संकट, उच्च महँगी र आर्थिक अस्थिरता नेपालले सामना गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।
हालको अवस्थालाई हेर्दा पूर्ण युद्धभन्दा पनि दीर्घकालीन तनाव कायम रहने सम्भावना बढी देखिन्छ, जसले नेपालमा क्रमशः आर्थिक दबाब बढाउने अनुमान गरिएको छ।
