काठमाडौँ –
मध्यपूर्वमा तनाव चर्किँदै जाँदा विश्व अर्थतन्त्र फेरि तेलको आँधीमा परेको छ। होर्मुज जलडमरूमा नाकाबन्दी गर्ने तयारीले अन्तर्राष्ट्रिय बजार तातेको छ, र कच्चा तेलको मूल्य पुनः १०० डलर पार गर्दै उक्लिएको छ।
संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान बीच युद्ध अन्त्यका प्रयास असफल भएसँगै तनाव झन् गहिरिएको हो। संयुक्त राज्य अमेरिकाको जलसेनाले रणनीतिक महत्वको होर्मुज जलडमरूमा नियन्त्रण कडा पार्ने संकेत दिएपछि सोमबार बजारमा हलचल मच्चियो।
लन्डनको ब्रेन्ट क्रुड फ्यूचर करिब ८ प्रतिशतले उकालो लाग्दै प्रतिब्यारेल १०२.८० डलर पुगेको छ भने अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट पनि १०४.८८ डलरमा उक्लिएको छ। लगानीकर्ताहरू इरानबाट हुने तेल आपूर्ति पूर्ण रूपमा रोकिन सक्ने जोखिमले त्रसित देखिन्छन्।
दुई साताको छोटो युद्धविरामपछि शान्ति सम्भव हुने आशा पलाएको थियो, तर वार्ता निष्कर्षविहीन टुंगिँदा बजारमा फेरि अनिश्चितता छाएको ऊर्जा विज्ञहरूको भनाइ छ।
यसबीच, डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार होर्मुजमा नाकाबन्दी सुरु गर्ने घोषणा गर्दै नोभेम्बरसम्म तेल–ग्यासको मूल्य उच्च रहन सक्ने स्वीकार गरेका छन्। नाकाबन्दीका कारण इरानसँग जोडिएको दैनिक करिब २० लाख ब्यारेल तेल आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका अनुसार इरानी बन्दरगाहबाट हुने समुद्री आवागमनमा नियन्त्रण सुरु भइसकेको छ। त्यसको प्रत्युत्तरमा इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले कडा चेतावनी दिँदै कुनै पनि सैन्य गतिविधिलाई युद्धविराम उल्लङ्घन मानिने र त्यसको “ठोस जवाफ” दिइने बताएका छन्।
तनावकै बीच साउनदी अरबले क्षतिग्रस्त इस्ट-वेस्ट पाइपलाइन मर्मत गरी दैनिक ७० लाख ब्यारेल तेल पम्प गर्ने क्षमता पुनः हासिल गरेको जनाएको छ, जसले आपूर्ति केही हदसम्म सन्तुलनमा ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्व बजारमा बढ्दो उतारचढावसँगै ऊर्जा संकटको त्रास फेरि गहिरिँदै गएको छ।अब सबैको नजर होर्मुजमै अडिएको छ।
