काठमाडौं । क्रुज जहाजबाट सुरु भएको भनिएको हन्ताभाइरस संक्रमणको आशंका अब युरोपदेखि दक्षिण एटलान्टिकको दुर्गम टापुसम्म फैलिएको छ । शुक्रबार स्पेन र विश्वकै सबैभन्दा एकान्त बस्तीमध्ये मानिने ट्रिस्टन डा कुन्हामा थप दुई जना संदिग्ध बिरामी भेटिएपछि अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य क्षेत्र पुनः सतर्क बनेको छ ।
हालसम्म यस प्रकोपसँग सम्बन्धित तीन जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने विभिन्न देशका स्वास्थ्य निकायले सम्भावित संक्रमितहरूको निगरानी तीव्र पारेका छन् । यद्यपि विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले सर्वसाधारणका लागि तत्काल ठूलो जोखिम नरहेको जनाएको छ ।
स्पेनको एलिकान्ते प्रान्तमा ३२ वर्षीया महिलामा हन्ताभाइरससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएपछि विशेष परीक्षण सुरु गरिएको छ । ती महिला ‘एमभी होन्डियस’ नामक क्रुज जहाजमा यात्रा गरेकी एक डच महिलासँगै विमानमा रहेको खुलेको छ । ती डच महिला अस्वस्थ भएपछि विमान उड्नुअघि नै दक्षिण अफ्रिकाको जोहानेसबर्गमा ओर्लिएकी थिइन्, जहाँ उपचारकै क्रममा उनको मृत्यु भएको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन् ।
स्पेनका स्वास्थ्य राज्यमन्त्री जाभियर पाडिलाका अनुसार संक्रमितसँग सम्पर्कमा आएका यात्रुहरूको खोजी र स्वास्थ्य परीक्षण जारी छ ।
कस्तो हो हन्ताभाइरस ?
हन्ताभाइरस सामान्यतया मुसा तथा अन्य कृन्तक जनावरको दिसा, पिसाब वा र्यालमार्फत फैलिने खतरनाक भाइरस हो । संक्रमित जनावरको फोहोर सुकिसकेपछि त्यसबाट उड्ने धुलोसँग मानिसको सम्पर्क हुँदा संक्रमण हुन सक्छ ।
यो भाइरसले सुरुमा सामान्य ज्वरो वा फ्लूजस्तै लक्षण देखाए पनि पछि फोक्सो र मिर्गौलामा गम्भीर असर पुर्याउन सक्छ । संक्रमित व्यक्तिमा उच्च ज्वरो, टाउको दुखाइ, मांसपेशी दुख्ने, अत्यधिक थकान, सास फेर्न गाह्रो हुने तथा रक्तचाप घट्ने समस्या देखिन सक्छ । गम्भीर अवस्थामा यसले ज्यानसमेत लिन सक्छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार हन्ताभाइरस प्रायः मानिसबाट मानिसमा सजिलै सर्दैन, तर संक्रमित वातावरण वा कृन्तकको सम्पर्कमा आउँदा जोखिम बढ्ने गर्छ ।
कसरी जोगिने ?
स्वास्थ्य विज्ञहरूले हन्ताभाइरसबाट बच्न केही महत्वपूर्ण सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्–
- घर तथा वरपर मुसा-किरा नियन्त्रणमा राख्ने
- पुराना गोदाम, बन्द कोठा वा फोहोर स्थान सफा गर्दा मास्क र पञ्जा प्रयोग गर्ने
- मुसाको दिसा वा पिसाब भेटिएमा सोझै हात नलगाई डिसइन्फेक्टेन्ट प्रयोग गरेर सफा गर्ने
- खाना खुला ठाउँमा नराख्ने
- ज्वरो, कमजोरी वा सास फेर्न गाह्रो हुने लक्षण देखिए तत्काल स्वास्थ्य परीक्षण गराउने
विश्वभर स्वास्थ्य निकायहरूले अहिले यात्रुहरूको निगरानी बढाएका छन् । संक्रमण सीमित रहेको दाबी गरिए पनि विभिन्न महादेशमा एकपछि अर्को संदिग्ध बिरामी भेटिनुले हन्ताभाइरसलाई लिएर विश्व समुदायमा नयाँ चिन्ता थपिएको छ ।
