काठमाडौँ ।
नेपाल-चीन सीमावर्ती तिब्बतको ग्यिरोङ क्षेत्रमा आएको भीषण बाढी र त्यसपछिको सूचना प्रवाहलाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूबीच फरक-फरक विश्लेषण र बहस सुरु भएको छ।
बीबीसीका अनुसार ग्यिरोङ नाकामा बाढी आउँदा सीसीटीभीमा कैद भयावह दृश्यहरू विश्वभर फैलिए पनि चिनियाँ सरकारी प्रसारणमा ती दृश्यको उपस्थिति न्यून थियो। तिब्बतबाट बाँचेकाहरूका प्रत्यक्ष बयान, पीडित परिवारका प्रतिक्रिया र स्थानीयले खिचेका भिडियोहरू नियन्त्रण गरिएकाले विपद्को वास्तविक मानवीय पाटो ओझेलमा परेको बीबीसीको दाबी छ।
तर रोयटर्स र चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यम ग्लोबल टाइम्सका रिपोर्टले भने चीनले सूचना नै नदिएको भन्ने तर्कलाई अस्वीकार गरेका छन्। अगस्ट २७ सम्म तिब्बत क्षेत्रमा ५५८ जना बेपत्ता रहेको र ३ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको विवरण चिनियाँ सरकारी प्रसारक सीसीटीभी र ग्लोबल टाइम्सले सार्वजनिक गरेका थिए। चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङ आफैँ प्रभावित क्षेत्रमा पुगेका छन् भने उद्धार टोलीले ड्रोन र स्याटेलाइट प्रविधि प्रयोग गरी राहत तथा उद्धार कार्य तीव्र पारेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार तिब्बतको भौगोलिक र राजनीतिक संवेदनशीलताका कारण चीनले सामाजिक स्थिरता र सरकारी नियन्त्रणलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ। यद्यपि, सञ्चार प्रणाली ध्वस्त हुनु, सडक र पुल बग्नुजस्ता प्राविधिक कारणले पनि प्रत्यक्ष विवरण आउन ढिलाइ भएको हुनसक्ने आकलन गरिएको छ।
विपद्को पहिलो जिम्मेवारी उद्धार भए पनि दोस्रो प्रमुख दायित्व सत्य र पारदर्शी सूचना प्रवाह गर्नु हो। नेपाल-चीन सीमामा हुने यस्ता प्राकृतिक विपद्मा मानवीय क्षतिसँगै पश्चिमा र चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका आ-आफ्नै दृष्टिकोण र भूराजनीतिक व्याख्यासमेत जोडिने गरेको प्रस्ट देखिन्छ।
