वीरगन्ज –
देशभर आज जनैपूर्णिमा पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। तराई–मधेशका जिल्लामा भने दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीच प्रेम, स्नेह र आपसी विश्वासको प्रतीक मानिने रक्षाबन्धन अर्थात् राखी पर्व विशेष उत्साहका साथ मनाइँदैछ।
रक्षाबन्धनका अवसरमा दिदीबहिनीहरूले आफ्ना दाजुभाइको हातमा रक्षासूत्र (राखी) बाँधेर दीर्घायु, सुख, शान्ति तथा समृद्धिको कामना गर्ने परम्परा छ। दाजुभाइले पनि दिदीबहिनीको रक्षा गर्ने प्रतिबद्धतासहित उपहार तथा दक्षिणा दिने गर्छन्।
तराई–मधेशमा बिहानैदेखि रक्षाबन्धनको रौनक देखिएको छ। दिदीबहिनीहरू नयाँ तथा आकर्षक पहिरनमा सजिएर पूजा सामग्रीसहित दाजुभाइलाई राखी बाँध्न घरघरमा व्यस्त छन्। बजारमा पनि रंगीचंगी राखी, मिठाई, फलफूल तथा पूजाका सामग्री खरिद गर्नेको चहलपहल बढेको छ।
राखी बाँध्ने क्रममा दिदीबहिनीहरूले दाजुभाइको निधारमा टीका लगाउने, आरती गर्ने, मिठाई खुवाउने र हातमा रक्षासूत्र बाँध्ने गर्छन्। त्यसपछि दाजुभाइले दिदीबहिनीलाई उपहार तथा दक्षिणा दिने चलन छ।
विशेषगरी रोजगारी, अध्ययन तथा अन्य कारणले घरबाट टाढा रहेका दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू पनि रक्षाबन्धन मनाउन घर फर्किने भएकाले तराई–मधेशमा पारिवारिक भेटघाटको वातावरण बनेको छ।
जनैपूर्णिमा, ऋषितर्पणी र क्वाँटीको पनि रौनक
आजकै दिन देशका विभिन्न क्षेत्रमा जनैपूर्णिमा तथा ऋषितर्पणी पर्व पनि मनाइँदैछ। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले धार्मिक विधिअनुसार नयाँ जनै धारण गर्ने तथा ऋषिहरूको तर्पण गर्ने परम्परा रहेको छ।
जनैपूर्णिमाका अवसरमा विशेषगरी पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा धार्मिक स्थलमा पूजा–आराधना गर्ने र पवित्र नदी, कुण्ड तथा जलाशयमा स्नान गर्ने चलन छ।
यस दिन क्वाँटी खाने परम्परा पनि रहेको छ। विभिन्न प्रकारका गेडागुडी मिसाएर बनाइने क्वाँटीलाई पौष्टिक परिकारका रूपमा खाने गरिन्छ।
जनैपूर्णिमा तथा रक्षाबन्धनले धार्मिक र सांस्कृतिक महत्वसँगै पारिवारिक सम्बन्धलाई समेत बलियो बनाउने विश्वास गरिन्छ। दाजुभाइ–दिदीबहिनी तथा परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा भेला भएर पर्व मनाउँदा आपसी प्रेम, सद्भाव र भाइचाराको भावना थप मजबुत हुने मान्यता छ।
यसरी देशका विभिन्न भूभागमा आ–आफ्नै सांस्कृतिक परम्परा र विधिअनुसार आज जनैपूर्णिमा मनाइरहँदा तराई–मधेशमा भने रक्षाबन्धनको रौनक विशेष देखिएको छ।
