वीरगन्ज–
लोकआस्था, श्रद्धा र सामाजिक सद्भावको महापर्व छठ आज सोमबार मधेश प्रदेशसहित देशभर उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्दै विधिवत् रूपमा सम्पन्न भएको छ।
छठ पर्वको अन्तिम दिन अर्थात् कार्तिक शुक्ल सप्तमीका अवसरमा बिहानैदेखि मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लाका नदी, पोखरी, तलाउ तथा जलाशयमा बनाइएका छठ घाटहरूमा व्रतालुहरूको उल्लेख्य उपस्थिति देखिएको थियो।
पर्सा, बारा, रौतहट, सर्लाही, महोत्तरी, धनुषा, सिरहा र सप्तरीलगायतका जिल्लाहरूमा बिहानैदेखि व्रतालुहरू पूजाका सामग्रीसहित घाट पुगेका थिए। उनीहरूले जलाशयमा उभिएर उदाउँदो सूर्यदेवलाई दूध र जलको अर्घ्य अर्पण गर्दै परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य तथा सन्तानको दीर्घायुको कामना गरेका छन्।
चार दिनको कठोर व्रत र विधि
चार दिनसम्म विभिन्न विधि र परम्पराअनुसार मनाइने यस पर्वको:
- पहिलो दिन: नहाय–खाय
- दोस्रो दिन: खरना
- तेस्रो दिन: अस्ताउँदो सूर्यलाई सन्ध्या अर्घ्य
- चौथो दिन: उदाउँदो सूर्यलाई बिहानको अर्घ्य
आइतबार साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गरेका व्रतालुहरूले सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएसँगै करिब ३६ घण्टਾको कठोर निर्जला व्रत समापन गरेका छन्। त्यसपछि छठी माताको पूजाआजा गरी प्रसाद ग्रहण गर्दै पर्वको पारण गरिएको छ।
उत्सवमय घाट र सांस्कृतिक विशेषता
छठ पर्वका अवसरमा स्थानीय नदी तथा पोखरीका घाटहरूलाई अत्यन्त आकर्षक ढङ्गले सजाइएको थियो। घाटमा गरिएको दीप प्रज्वलन र गुन्जिरहेका छठी माताका पारम्परिक गीत तथा भक्तिमय वातावरणले मधेशका बस्तीहरू पूर्ण रूपमा उत्सवमय बनेका थिए।
पूजाको मुख्य आकर्षणका रूपमा ठेकुवा, भुसुवा, केरा, उखु, नरिवल, स्याउ, सुन्तलालगायतका विभिन्न फलफूल तथा पूजाका सामग्रीहरू बाँसबाट निर्मित ढाकी र सुपली (डउला/सुप) मा सजाएर सूर्यदेवलाई अर्पण गरिएको थियो।
सामाजिक सद्भाव र प्रकृतिको पूजा
प्रकृति र जलको संरक्षणसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छठ पर्वले धार्मिक आस्थासँगै सामाजिक एकता, आपसी सद्भाव, समानता र सहकार्यको गतिलो सन्देश दिने गरेको छ। यस पर्वमा जातजाति, धर्म, वर्ग र समुदायबीचको सबै किसिमका विभेदभन्दा माथि उठेर सबै नागरिकले एउटै घाटमा एकसाथ पूजा गर्ने अनुपम परम्परा रहेको छ।
मधेश प्रदेश सरकारले छठ पर्वको अन्तिम दिन सोमबार प्रदेशभर सार्वजनिक बिदा समेत दिएको थियो। सूर्यप्रति कृतज्ञता प्रकट गर्ने यस पर्वले प्रकृति, पर्यावरण र मानव जीवनबीचको अन्योनाश्रित सम्बन्धलाई समेत उजागर गर्ने गर्दछ।










